Normal view MARC view ISBD view

Επιχειρήματα για τη γλώσσα, για τη λογοτεχνία /

by Φωκάς, Νίκος.
Type: materialTypeLabelBookPublisher: Αθήνα : Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1982Description: 196 σ. ; 19 εκ.Subject(s): Παπατσώνης, Τάκης Κ., 1895-1976 -- Κριτική και ερμηνεία | Μπαρλάς, Φαίδρος, 1925-1975 -- Κριτική και ερμηνεία | Ρίτσος, Γιάννης, 1909-1990 -- Κριτική και ερμηνεία | Ελύτης, Οδυσσέας, 1911-1996 -- Κριτική και ερμηνεία | Παπαδιαμάντης, Αλέξανδρος, 1851-1911 -- Κριτική και ερμηνεία | Νεοελληνική λογοτεχνία -- Ιστορία και κριτική -- 20ός αιώνας | Greek literature, Modern -- History and criticism | Νεοελληνική ποίηση -- 20ός αιώνας -- Ιστορία και κριτική | Greek poetry, Modern -- 20th century -- History and criticism | Greek language, Modern -- History | Νεοελληνική γλώσσα -- Ιστορία | Δωρεά: Άννα Περσίδου
Contents:
Η ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΥΡΩΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΛΩΣΣΙΑ Η ΕΛΒΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Τ. Κ. ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ, ΕΝΑΣ ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ Τ. Κ. ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ. ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΑΙΔΡΟ ΤΑ "ΠΕΡΙΒΟΛΙΑ" ΤΟΥ ΡΙΤΣΟΥ ΡΙΤΣΟΣ Ή Η ΚΑΤΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΟΙΗΣΗ "ΡΕΜΒΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΥ" ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ "ΘΑ 'ΡΤΕΙ" ΚΑΙ ΣΤΟ "ΔΕΝ ΘΑ 'ΛΘΕΙ" Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ: Η ΑΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ: ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΜΙΑΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ Η ΑΦΟΡΗΤΗ ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Η ΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΑΚΡΟΑΜΑ Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ (ΜΙΑ ΑΕΡΟΒΑΣΙΑ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Summary: Η γενική ευφορία που προκάλεσε η καθιέρωση -με διοικητική πράξη- της δημοτικής σαν γλώσσας της παιδείας, καθώς και η έρευνα, προ καιρού, του κ. Κώστα Τριανταφυλλίδη "Σταυροφορία (!) για τη γλώσσα", στις στήλες της "Καθημερινής", πείθουν ότι η κατάσταση σχετικά με τη γλωσσική πραγματικότητα στον τόπο μας είναι πολύ σοβαρότερη απ' ό,τι θα μπορούσε κανένας να υποθέσει. Πραγματικά, ορισμένες φορές είναι να τρομάζει κανένας με το "δημοτικιστικό" εφησυχασμό των λογίων, των συγγραφέων, των δασκάλων και των φοιτητών μας και να αναρωτιέται αν αλήθεια το πνεύμα του λογιωτατισμού δεν πέρασε ήδη από την καθαρεύουσα στη δημοτική κι αν έχει πια κανένα νόημα στις μέρες μας ο "Διάλογος" του Σολωμού. Γιατί πρέπει να ομολογήσουμε θαρραλέα ότι, όπως υπάρχει ένας λογιωτατισμός της καθαρεύουσας (και είναι αυτός που μας απωθεί τελικά σ' ένα διοικητικό έγγραφο, ας πούμε, όχι τα "ν" ή τα "ρ") έτσι υπάρχει κι ένας λογιωτατισμός της δημοτικής (χωρίς "ν" ή "ρ"), που με τη σειρά του δυναστεύει το λαό μας και την παιδεία μας από την εποχή του Ψυχάρη ως σήμερα. Ένας ίδιος σχολαστικισμός, μια όμοια πνευματική φτώχεια και κενότητα. Όμως όλα αυτά φοβάμαι -λογιωτατισμός της καθαρεύουσας, λογιωτατισμός της δημοτικής- είναι αποτελέσματα μιας βαθύτερης αιτίας, εκδηλώσεις ενός νέου ιστορικού φαινομένου: της αποδυνάμωσης της ελληνικής γλώσσας κατά τον 20ο αιώνα. Όλοι μας σήμερα -εκτός ίσως από μερικούς ορεσίβιους της Πίνδου ή κάποιους ελεεινούς ψαράδες σε κάποια ανεύρετα νησάκια- μιλάμε λίγο-πολύ μια αποδυναμωμένη ελληνική γλώσσα, που προσπαθούμε (άλλος με περισσότερη, άλλος με λιγότερη επιτυχία) να δημοτικοποιήσουμε κατά το δυνατό και να επιβάλουμε και στα παιδιά μας στο σχολείο. Είναι μια γλώσσα που, ενώ γραμματικά φαίνεται να παρουσιάζει "δημοτικιστική" συνέπεια, υφολογικά γίνεται ολοένα πιο καθαρεύουσα. Αν η σημερινή ελληνική είναι πράγματι αποδυναμωμένη, αυτό οφείλεται κατά βάθος στο ότι δεν έχει μήνυμα. Αντίθετα με τη γλώσσα του Θουκυδίδη ή του δημοτικού τραγουδιού είναι μια γλώσσα χωρίς μήνυμα, είτε ο "Εθνικός Κήρυξ" τη μιλάει είτε ο "Ριζοσπάστης". Με άλλες λέξεις είναι μια γλώσσα λόγια. Κι αυτό, γιατί οι φορείς που τη μιλάνε και ιδίως την επιβάλλουν, είναι άνθρωποι οι ίδιοι χωρίς μήνυμα -στο βαθμό που προσπαθούν όχι τόσο να εκφραστούν αλλά άμεσα ή έμμεσα να διδάξουν. Και επειδή οι πάντες σήμερα διδάσκουν ή αναμασούν τα διδάγματα άλλων, γι' αυτό και η γλώσσα μας στην τρέχουσα φάση της χαρακτηρίζεται από ένα δασκαλισμό, μια στειρότητα ή τουλάχιστο μια υπογεννητικότητα (ανάλογη με τη βιολογική) που βρίσκεται σε άμεση σχέση με την ουσία της ζωής μας και την πνευματικότητα της διδασκαλίας μας. Η υπογεννητικότητα της σημερινής ελληνικής είναι σαν την υπογεννητικότητα της ομιλίας ατόμων που εκφράζονται σε ξένη γλώσσα κι αισθάνονται την ανασφάλεια κάποιων που διαρκώς περνούν εξετάσεις, έτσι ώστε αναστέλλεται μέσα τους η γλωσσική δημιουργικότητα στην προσπάθειά τους να συμμορφωθούν προς τα ξένα γλωσσικά πρότυπα. [...] (Από την έκδοση)
Item type Location Collection Call number Status Date due
Books-14days Books-14days Eleftheriades Library
General Stacks
Non Fiction 889.09 Φωκ (Browse shelf) Available

Η ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
ΕΥΡΩΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΛΩΣΣΙΑ
Η ΕΛΒΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Τ. Κ. ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ, ΕΝΑΣ ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ
Τ. Κ. ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ. ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΑΙΔΡΟ
ΤΑ "ΠΕΡΙΒΟΛΙΑ" ΤΟΥ ΡΙΤΣΟΥ
ΡΙΤΣΟΣ Ή Η ΚΑΤΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΟΙΗΣΗ
"ΡΕΜΒΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΥ"
ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ "ΘΑ 'ΡΤΕΙ" ΚΑΙ ΣΤΟ "ΔΕΝ ΘΑ 'ΛΘΕΙ"
Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ
ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ: Η ΑΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΛΙΜΑΚΑ
ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ: ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΜΙΑΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ
Η ΑΦΟΡΗΤΗ ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
Η ΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΑΚΡΟΑΜΑ
Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ
Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ
ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ (ΜΙΑ ΑΕΡΟΒΑΣΙΑ)
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Η γενική ευφορία που προκάλεσε η καθιέρωση -με διοικητική πράξη- της δημοτικής σαν γλώσσας της παιδείας, καθώς και η έρευνα, προ καιρού, του κ. Κώστα Τριανταφυλλίδη "Σταυροφορία (!) για τη γλώσσα", στις στήλες της "Καθημερινής", πείθουν ότι η κατάσταση σχετικά με τη γλωσσική πραγματικότητα στον τόπο μας είναι πολύ σοβαρότερη απ' ό,τι θα μπορούσε κανένας να υποθέσει.
Πραγματικά, ορισμένες φορές είναι να τρομάζει κανένας με το "δημοτικιστικό" εφησυχασμό των λογίων, των συγγραφέων, των δασκάλων και των φοιτητών μας και να αναρωτιέται αν αλήθεια το πνεύμα του λογιωτατισμού δεν πέρασε ήδη από την καθαρεύουσα στη δημοτική κι αν έχει πια κανένα νόημα στις μέρες μας ο "Διάλογος" του Σολωμού. Γιατί πρέπει να ομολογήσουμε θαρραλέα ότι, όπως υπάρχει ένας λογιωτατισμός της καθαρεύουσας (και είναι αυτός που μας απωθεί τελικά σ' ένα διοικητικό έγγραφο, ας πούμε, όχι τα "ν" ή τα "ρ") έτσι υπάρχει κι ένας λογιωτατισμός της δημοτικής (χωρίς "ν" ή "ρ"), που με τη σειρά του δυναστεύει το λαό μας και την παιδεία μας από την εποχή του Ψυχάρη ως σήμερα. Ένας ίδιος σχολαστικισμός, μια όμοια πνευματική φτώχεια και κενότητα.
Όμως όλα αυτά φοβάμαι -λογιωτατισμός της καθαρεύουσας, λογιωτατισμός της δημοτικής- είναι αποτελέσματα μιας βαθύτερης αιτίας, εκδηλώσεις ενός νέου ιστορικού φαινομένου: της αποδυνάμωσης της ελληνικής γλώσσας κατά τον 20ο αιώνα. Όλοι μας σήμερα -εκτός ίσως από μερικούς ορεσίβιους της Πίνδου ή κάποιους ελεεινούς ψαράδες σε κάποια ανεύρετα νησάκια- μιλάμε λίγο-πολύ μια αποδυναμωμένη ελληνική γλώσσα, που προσπαθούμε (άλλος με περισσότερη, άλλος με λιγότερη επιτυχία) να δημοτικοποιήσουμε κατά το δυνατό και να επιβάλουμε και στα παιδιά μας στο σχολείο. Είναι μια γλώσσα που, ενώ γραμματικά φαίνεται να παρουσιάζει "δημοτικιστική" συνέπεια, υφολογικά γίνεται ολοένα πιο καθαρεύουσα.
Αν η σημερινή ελληνική είναι πράγματι αποδυναμωμένη, αυτό οφείλεται κατά βάθος στο ότι δεν έχει μήνυμα. Αντίθετα με τη γλώσσα του Θουκυδίδη ή του δημοτικού τραγουδιού είναι μια γλώσσα χωρίς μήνυμα, είτε ο "Εθνικός Κήρυξ" τη μιλάει είτε ο "Ριζοσπάστης". Με άλλες λέξεις είναι μια γλώσσα λόγια. Κι αυτό, γιατί οι φορείς που τη μιλάνε και ιδίως την επιβάλλουν, είναι άνθρωποι οι ίδιοι χωρίς μήνυμα -στο βαθμό που προσπαθούν όχι τόσο να εκφραστούν αλλά άμεσα ή έμμεσα να διδάξουν. Και επειδή οι πάντες σήμερα διδάσκουν ή αναμασούν τα διδάγματα άλλων, γι' αυτό και η γλώσσα μας στην τρέχουσα φάση της χαρακτηρίζεται από ένα δασκαλισμό, μια στειρότητα ή τουλάχιστο μια υπογεννητικότητα (ανάλογη με τη βιολογική) που βρίσκεται σε άμεση σχέση με την ουσία της ζωής μας και την πνευματικότητα της διδασκαλίας μας.
Η υπογεννητικότητα της σημερινής ελληνικής είναι σαν την υπογεννητικότητα της ομιλίας ατόμων που εκφράζονται σε ξένη γλώσσα κι αισθάνονται την ανασφάλεια κάποιων που διαρκώς περνούν εξετάσεις, έτσι ώστε αναστέλλεται μέσα τους η γλωσσική δημιουργικότητα στην προσπάθειά τους να συμμορφωθούν προς τα ξένα γλωσσικά πρότυπα. [...] (Από την έκδοση)

Bissell Library Home | Bissell Hours Eleftheriades Library Home | Eleftheriades Hours
American College of Thessaloniki
Bissell Library
17 Sevenidi ST, Thessaloniki, GR 55535 | Tel: +302310398390 | Fax:+3023103989392 | Email: actlib@act.edu
Anatolia College
Eleftheriades Library
50 Kennedy Ave, Thessaloniki, GR 55510 | P.O. Box 21021 | Tel: +302310398352 | E-mail: aclib@anatolia.edu.gr
Powered by Koha